لک بعد از جوش دو نوع است: قرمز (PIE) که رد عروق ملتهب است و معمولاً در چند ماه خودش محو میشود، و قهوهای (PIH) که تجمع رنگدانه است و با نیاسینامید، آزلائیک اسید، رتینول و مهم‌تر از همه ضد آفتاب روزانه کمرنگ میشود.
- لک جوش با جای جوش (فرورفتگی) فرق دارد؛ اولی محو میشود، دومی نه.
- بدون ضد آفتاب، لک قهوهای عملاً درمان نمی‌شود.
- دست‌زدن و کندن جوش، مستقیم‌ترین راه ساختن لک است.
فهرست مطالب
اول تشخیص بده: قرمز، قهوهای یا فرورفتگی؟
| نوع | ظاهر | سرنوشت |
|---|---|---|
| PIE (قرمز/صورتی) | لکه‌ی صاف قرمز، با کشیدن پوست کمرنگ میشود | معمولاً ۳ تا ۶ ماه خودبه‌خود |
| PIH (قهوهای) | لکه‌ی صاف قهوهای یا خاکستری | ماه‌ها؛ با درمان سریع‌تر |
| اسکار (جای جوش) | فرورفتگی یا برجستگی در بافت | با محصول خانگی برطرف نمی‌شود |
اگر پوست صاف است و فقط رنگش فرق دارد، «لک» است و قابل درمان. اگر بافت پوست گود افتاده، کار لیزر و مطب است.
چرا لک ایجاد میشود؟
وقتی جوش ملتهب میشود، سلول‌های رنگدانه‌ساز تحریک می‌شوند و بیش از حد ملانین می‌سازند؛ نتیجه، لکه‌ی قهوهای بعد از خوب شدن جوش است. پوست‌های تیره‌تر بیشتر مستعدند. دست زدن، فشار دادن و کندن جوش، التهاب را بیشتر و لک را عمیق‌تر میکند.
مواد مؤثری که کار می‌کنند
- نیاسینامید: کم‌دردسرترین گزینه؛ انتقال رنگدانه را کم میکند. راهنمای نیاسینامید.
- آزلائیک اسید: هم روی جوش و هم روی لک کار میکند؛ برای پوستی که هنوز جوش می‌زند عالی است.
- ترانگزامیک اسید: برای لک مقاوم، معمولاً کنار نیاسینامید در یک فرمول.
- آلفا آربوتین: ملایم و مناسب استفاده‌ی طولانی.
- ویتامین C: صبح، هم روشن‌کننده و هم آنتی‌اکسیدان.
- رتینول: نوسازی سلولی را تندتر میکند؛ شب و با احتیاط.
یکی‌دو تا انتخاب کن، نه همه را. پوست تحریک‌شده لک بیشتری می‌سازد.
برنامه‌ی سه‌ماهه‌ی ساده
- صبح: شوینده‌ی ملایم ← سرم نیاسینامید ← مرطوب‌کننده ← ضد آفتاب SPF۵۰.
- شب‌های زوج: شستشو ← آزلائیک یا رتینول ← مرطوب‌کننده.
- شب‌های فرد: شستشو ← سرم آبرسان ← مرطوب‌کننده.
- هر دو هفته یک عکس در نور ثابت بگیر؛ تغییر تدریجی را چشم نمی‌بیند، عکس می‌بیند.
ضد آفتاب، شرط اول است
این را باید پررنگ گفت: هر روزی که بدون ضد آفتاب بیرون بروی، لک قهوهای دوباره تیره میشود و کار سه هفته را خنثی می‌کنی. ضد آفتاب در درمان لک، خودش درمان است نه مکمل. مدل‌های ضد آفتاب.
چه وقت سراغ پزشک برویم؟
اگر لک بعد از شش ماه درمان منظم تغییری نکرده، اگر وسیع و پروانه‌ای است (احتمال ملاسما)، یا اگر هنوز جوش فعال زیادی داری، مراجعه به متخصص پوست منطقی‌تر از عوض کردن سرم است.
سؤالات متداول
لک جوش خودش خوب میشود؟
لک قرمز معمولاً بله، در چند ماه. لک قهوهای هم کمرنگ میشود ولی میتواند یک سال یا بیشتر طول بکشد؛ درمان این زمان را کوتاه میکند.
لیمو یا جوش شیرین روی لک مؤثر است؟
نه، و خطرناک هم هست. اسید لیمو روی پوست، حساسیت به آفتاب و سوختگی می‌سازد و لک را بدتر میکند.
همزمان چند سرم ضد لک بزنم؟
نه. دو مادهی مؤثر کافی است. بیشتر از آن یعنی تحریک، و تحریک یعنی لک جدید.
آرایش روی لک اشکالی دارد؟
نه، تا وقتی شب کامل پاک شود. کانسیلر و کرم پودر مانع درمان نیستند.
به‌روزرسانی: · نویسنده: تیم محتوای لوند · سیاست محتوا
مقاله‌های مجله‌ی لوند بر پایه‌ی منابع علمی و تجربه‌ی فروش محصولات مراقبت پوست نوشته می‌شوند و جنبه‌ی آموزشی دارند؛ جایگزین تشخیص و درمان پزشکی نیستند. هر جا مشکلی به پزشک نیاز دارد، همین را صریح می‌گوییم.
لک و تیرگی 
لک و تیرگی 
لک و تیرگی