ملاسما لک قهوه‌ای قرینه‌ای است که معمولاً روی گونه‌ها، پیشانی و بالای لب می‌نشیند و ریشه‌اش هورمونی است؛ بارداری، قرص و آفتاب محرک اصلی‌اند. ملاسما «کنترل‌شدنی» است نه «درمان‌شدنی»: با ضد آفتاب سخت‌گیرانه و مواد روشن‌کننده کمرنگ می‌شود، ولی با بی‌احتیاطی برمی‌گردد.
- ملاسما قرینه است؛ لک جوش نقطه‌ای و پراکنده.
- بدون ضد آفتاب روزانه، هیچ درمانی روی ملاسما نمی‌ماند.
- گرما و نور مرئی هم محرک‌اند، نه فقط UV.
فهرست مطالب
ملاسما با لک معمولی چه فرقی دارد؟
| ملاسما | لک بعد از جوش | |
|---|---|---|
| شکل | لکه‌های بزرگ و قرینه | نقطه‌ای، جای جوش قبلی |
| محل | گونه، پیشانی، بالای لب | هرجا جوش بوده |
| علت | هورمون + آفتاب + ژنتیک | التهاب |
| دوره | مزمن، عودکننده | معمولاً محو می‌شود |
| هدف درمان | کنترل | محو شدن |
اگر لکت نقطه‌ای و جای جوش قدیمی است، مسیرت اینجاست.
چه چیزی بدترش میکند؟
- آفتاب: مهم‌ترین عامل، حتی چند دقیقه در روز.
- نور مرئی: نور آبی و نور روز؛ ضد آفتاب شفاف جلوی آن را نمی‌گیرد.
- گرما: آشپزخانه‌ی داغ، سونا و بخور می‌توانند شعله‌ورش کنند.
- هورمون: بارداری، قرص، درمان هورمونی.
- تحریک پوست: لایه‌برداری تند و اسکراب، ملاسما را بدتر میکند نه بهتر.
- لیزر نامناسب: بعضی لیزرها روی ملاسما نتیجه‌ی معکوس می‌دهند؛ انتخابش کار متخصص است.
پایه‌ی مراقبت: ضد آفتاب
این بخش قابل مذاکره نیست. برای ملاسما لازم است: SPF۵۰، PA+++ یا بالاتر، هر روز، و تمدید هر دو تا سه ساعت در بیرون. ترجیحاً مدل رنگی یا تون‌آپ که آهن اکسید دارد، چون جلوی بخشی از نور مرئی را هم می‌گیرد. کلاه لبه‌دار هم واقعاً کمک میکند. مدل‌ها در ضد آفتاب رنگی و تون‌آپ و مقدار درست در این راهنما.
مواد مؤثری که کمک میکنند
- ترانگزامیک اسید: یکی از بهترین گزینه‌های موضعی برای ملاسما.
- نیاسینامید: ملایم و قابل استفاده‌ی طولانی؛ راهنما.
- آلفا آربوتین: روشن‌کننده‌ی بی‌سر‌و‌صدا و کم‌عارضه.
- ویتامین C: صبح، هم آنتی‌اکسیدان و هم روشن‌کننده.
- آزلائیک اسید: مخصوصاً وقتی پوست ملتهب هم هست.
- رتینوئید: مؤثر ولی نه در بارداری و شیردهی.
یکی یا دو تا را انتخاب کن و حداقل سه ماه ادامه بده. محصولات در صفحه‌ی لک و تیرگی.
انتظار واقعبینانه
ملاسما آهسته پاسخ می‌دهد: سه تا شش ماه برای تغییر محسوس. و مهم‌تر، عودکننده است؛ یک تابستان بی‌احتیاطی می‌تواند نتیجه‌ی شش ماه را برگرداند. کسی که به تو وعده‌ی «پاک شدن کامل در یک ماه» می‌دهد، یا محصول می‌فروشد یا ملاسما را نمی‌شناسد.
بارداری و شیردهی
ملاسما در بارداری شایع است و گاهی بعد از زایمان خودش کمرنگ می‌شود. در این دوره رتینوئید و هیدروکینون کنار گذاشته میشوند و مسیر امن‌تر این است: ضد آفتاب سخت‌گیرانه، نیاسینامید و در صورت تأیید پزشک، آزلائیک اسید. هر محصول دیگری را در بارداری با پزشک خودت چک کن.
سؤالات متداول
ملاسما کامل از بین میرود؟
در بیشتر موارد نه؛ هدف واقعبینانه کمرنگ کردن و نگه داشتن آن در حالت کنترلشده است.
لیزر برای ملاسما خوب است؟
بعضی روشها کمک میکنند و بعضی بدترش میکنند. بدون مشاورهی متخصص پوست تصمیم نگیر.
ضد آفتاب داخل خانه هم لازم است؟
اگر کنار پنجرهای، بله. برای ملاسما حتی نور غیرمستقیم روز اهمیت دارد.
مکمل خوراکی کمکی میکند؟
بعضی مکملها مثل ترانگزامیک خوراکی فقط با تجویز پزشک مصرف میشوند و خودسرانه نباید سراغشان رفت.
به‌روزرسانی: · نویسنده: تیم محتوای لوند · سیاست محتوا
مقاله‌های مجله‌ی لوند بر پایه‌ی منابع علمی و تجربه‌ی فروش محصولات مراقبت پوست نوشته میشوند و جنبه‌ی آموزشی دارند؛ جایگزین تشخیص و درمان پزشکی نیستند. هر جا مشکلی به پزشک نیاز دارد، همین را صریح می‌گوییم.
لک و تیرگی 
لک و تیرگی 
لک و تیرگی